Serwis Prawnik - Obowiązki BHP związane z wykorzystaniem monitorów komputerowych

szukaj

Menu serwisu

Start

Subskrypcja

Logowanie

Obowiązki BHP związane z wykorzystaniem monitorów komputerowych

Jakie szczególne obowiązki w zakresie BHP ciążą na pracodawcy wykorzystującym stanowiska pracy zaopatrzone w monitory komputerowe ?
Kiedy pracownikowi zatrudnionemu przy obsłudze komputera przysługują okulary ochronne ?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy ( art. 15 prawa pracy). Szczegółowe obowiązki pracodawcy w tym zakresie określone zostały w dziale 10 Kodeksu Pracy. Kodeks Pracy nakłada na pracodawcę obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. (art. 207 § 2 K.P.).

Jednocześnie art. 207 § 1 Kodeksu Pracy przewiduje, iż pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Ze względu na specyfikę zagrożeń występujących w różnych dziedzinach pracy, Minister Pracy i Polityki Socjalnej umocowany jest do wydawania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej rozporządzeń określających przepisy bezpieczeństwa i higieny dotyczące poszczególnych kategorii prac (art. 237 (15) K.P).

Na podstawie powyższego upoważnia ustawowego, Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wydał w dniu 1 grudnia 1998 r. rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z dnia 10 grudnia 1998 r.).

Rozporządzenie to reguluje:

wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii dla stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe,

wymagania dotyczące organizacji pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.

Przepisy rozporządzenia znajdą zastosowanie w stosunku do pracowników, w tym praktykantów i stażystów użytkujących w czasie pracy monitor ekranowy przez, co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Przepis art. 2 Kodeksu Pracy przewiduje, iż pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Natomiast art. 128 Kodeksu Pracy przewiduje, iż czasem pracy jest czas w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu przeznaczonym do wykonywania pracy.

Niewątpliwie pojęcie "połowa dobowego wymiaru czasu pracy" należy odnosić do czasu pracy pracownika zatrudnionego na cały etat u danego pracodawcy (tak. Joanna Majcher - Borkowska, Okulary na koszt firmy, Rzeczpospolita 14/06/1999) Zgodnie z Rozporządzeniem przez „stanowisko pracy” rozumie się przestrzeń pracy wraz w wyposażeniem obejmującym:

wyposażenie podstawowe, w tym monitor ekranowy, klawiaturę lub inne urządzenia wejściowe, jednostkę centralną lub stację dyskietek,

wyposażenie dodatkowe, w tym drukarkę, skaner, mysz, trackball,

wyposażenie pomocnicze, w tym stół, krzesło, uchwyt na dokument, podnóżek.

Rozporządzenie nakłada na pracodawcę obowiązek zoorganizowania tak rozumianego stanowiska pracy zgodnie z - minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii - zawartymi w załączniku do Rozporządzenia ( § 4 Rozporządzenia). Pracodawca został zobowiązany jest przy tym do przeprowadzania na stanowiskach pracy wyposażonych w monitory ekranowe oceny warunków pracy w aspekcie:

organizacji stanowisk pracy, w tym rozmieszczenia elementów wyposażenia w sposób zapewniający spełnienie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, stanów elementów wyposażenia stanowiska pracy, zapewniającego bezpieczeństwo pracy, w tym ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, obciążenia narządów wzroku oraz układu mięśniowo - szkieletowego pracowników,
obciążenia pracowników czynnikami fizycznymi, w tym szczególnie nieodpowiednim oświetleniem,
obciążenia psychicznego pracowników, wynikającego ze sposobu organizacji pracy.

Pracodawca zobowiązany jest do przeprowadzania oceny warunków pracy, w oparciu o powyżej wskazane kryteria dotyczy zarówno w wobec nowych stanowisk pracy, jak również w przypadku zmiany organizacji i wyposażenia istniejących już stanowisk pracy. Ponadto, pracodawca zobowiązany jest do poinformowania o wynikach przeprowadzonej oceny oraz podjąć działania mające usunąć wykryte zagrożenia lub uciążliwości w warunkach pracy.

Pracodawca zobowiązany jest do organizacji pracy w sposób zapewniający pracownikowi naprzemienne wykonywanie pracy związanej z obsługa monitora ekranowego oraz pracy innego rodzaju, nie obciążającej wzroku i wykonywanej w innej pozycji ciała. Przy czym, pracodawca zobowiązany jest do zapewniania, iż:

nieprzerwana praca przy obsłudze monitora ekranowego nie przekroczy jednej godziny, lub

pracownikowi zapewniona będzie 5 minutową przerwę wliczaną do czasu pracy po każdej godzinie pracy.

Pracodawca zobowiązany jest zapewnić pracownikom zatrudnionym na stanowiskach z monitorami ekranowymi profilaktyczną opiekę lekarską. Jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą konieczność stosowania przy obsłudze monitora ekranowego okularów korygujących wzrok, pracodawca zobowiązany jest zapewnić na swój koszt tego typu okulary. Okulary tego typu powinny spełniać warunki określone w orzeczeniu lekarskim.

Omawiane przepisy mają na celu profilaktykę zdrowia pracownika, decyzja lekarza o konieczności stosowania okularów powinna zatem mieć miejsce nie tylko w sytuacji gdy pracownik doznał już uszczerbku wzroku ale również tam gdzie istniej niebezpieczeństwo powstania takiego uszczerbku wynikające z pracy przy monitorze ekranowym. Okulary ochronne, stanowią środek ochrony indywidualnej o którym mowa w art. 237 (6) §1 Kodeksu Pracy. A zatem, zgodnie z przepisem art. 237 (8) § 2 Kodeksu Pracy są one własnością pracodawcy.

Zgodnie z § 3 Rozporządzenia, przedstawione zasady nie znajdą zastosowania do:

kabin kierowców oraz kabin sterowniczych maszyn i pojazdów,

systemów komputerowych na pokładach środków transportu,

systemów komputerowych przeznaczonych głównie do użytku publicznego,

systemów przenośnych nie przeznaczonych do użytkowania na danym stanowisku pracy,

kalkulatorów, kas rejestrujących i innych urządzeń z małymi ekranami do prezentacji danych lub wyników pomiarów,maszyn do pisania z wyświetlaczem ekranowym.

Roman Bieda

dalej »